Samorządy powiatowe o wyzwaniach finansowych. Debata w Radio Opole o drogach, edukacji i przyszłości szpitali

13 czerwca br. na antenie Radia Opole odbyła się debata samorządowa „Sami rządzą”, podczas której starostowie z województwa opolskiego rozmawiali o najważniejszych wyzwaniach stojących przed powiatami. W dyskusji prowadzonej przez red. Ireneusza Procherę uczestniczyli: starosta kędzierzyńsko-kozielski Artur Maruszczak, starosta strzelecki Waldemar Gajda oraz starosta głubczycki Anna Kobierska-Mróz. Tematem rozmowy były finanse samorządów, utrzymanie dróg, edukacja oraz sytuacja szpitali powiatowych.

Debata pokazała, że choć poszczególne powiaty różnią się swoją specyfiką, to mierzą się z bardzo podobnymi problemami. Wiele z nich ma charakter systemowy i dotyczy nie tylko województwa opolskiego, ale samorządów w całym kraju.

Powiaty potrzebują silniejszych dochodów własnych

Jednym z głównych tematów była ocena reformy finansowania samorządów. Zmiany przyniosły pewną stabilizację, nie rozwiązały podstawowego problemu funkcjonowania powiatów – ograniczonych dochodów własnych.

Podkreślono, że powiaty realizują zadania oczekiwane przez mieszkańców, jednak w wielu obszarach pozostają uzależnione od redystrybucji środków państwowych. Dotyczy to zarówno inwestycji drogowych, jak i edukacji, gdzie samorządy muszą pokrywać znaczną część kosztów ze swoich budżetów.

W dyskusji wskazywano również na potrzebę wypracowania nowych źródeł dochodów dla powiatów, które pozwoliłyby skuteczniej planować rozwój i zapewniać wkłady własne do realizacji inwestycji.

Drogi i edukacja – zadania o rosnących kosztach

Uczestnicy debaty zgodnie podkreślali, że utrzymanie infrastruktury drogowej pozostaje jednym z największych wyzwań finansowych powiatów. Koszty modernizacji i remontów stale rosną, a dostępne programy wsparcia wymagają zapewnienia znaczącego udziału środków własnych.

Powiat Kędzierzyńsko-Kozielski konsekwentnie rozwija współpracę z gminami oraz realizuje wieloletni program remontów dróg, którego celem jest zapewnienie mieszkańcom przewidywalnego harmonogramu inwestycji. Jednocześnie podkreślono, że możliwości inwestycyjne powiatów są znacznie mniejsze niż w przypadku wielu innych szczebli samorządu.

Równie istotnym wyzwaniem pozostaje edukacja. Rosnące koszty funkcjonowania szkół oraz konieczność finansowania części zadań ze środków własnych powodują, że samorządy muszą coraz ostrożniej planować swoje wydatki.

Szpitale – odpowiedzialność bez pełnego wpływu na system

Znaczną część debaty poświęcono sytuacji szpitali powiatowych. W tym obszarze uczestnicy rozmowy byli zgodni – obecne wyzwania mają charakter ogólnopolski i wymagają systemowych rozwiązań.

Starości zwrócili uwagę, że choć mieszkańcy naturalnie kojarzą szpitale z samorządami powiatowymi, to podstawowe mechanizmy finansowania ochrony zdrowia pozostają w gestii państwa.

Powiaty nie mają wpływu na wysokość kontraktów z Narodowym Funduszem Zdrowia ani na wyceny świadczeń medycznych, a jednocześnie odpowiadają za zarządzanie majątkiem i funkcjonowanie placówek.

Podczas dyskusji wskazywano na kilka najważniejszych problemów:

• rosnące koszty działalności szpitali,
• niewystarczające wyceny świadczeń medycznych,
• coraz większe obciążenia związane z wynagrodzeniami personelu,
• wykonywanie części świadczeń ponad limity finansowania,
• brak jasno określonych kierunków reformy systemu ochrony zdrowia.

Jednocześnie uczestnicy debaty podkreślali, że bezpieczeństwo zdrowotne mieszkańców powinno pozostać jednym z najważniejszych priorytetów państwa. Ewentualne zmiany organizacyjne w systemie ochrony zdrowia powinny być prowadzone w sposób przejrzysty, z udziałem samorządów i środowisk medycznych.

Wspólne wyzwania wymagają wspólnych rozwiązań

Debata w Radiu Opole pokazała, że samorządy powiatowe – niezależnie od lokalnej specyfiki – mierzą się z podobnymi wyzwaniami. Finansowanie dróg, edukacji oraz ochrony zdrowia wymaga długofalowych i stabilnych rozwiązań, które pozwolą skutecznie realizować zadania oczekiwane przez mieszkańców.

Wnioski płynące z dyskusji są jednoznaczne: powiaty chcą aktywnie rozwijać swoje wspólnoty i realizować inwestycje, jednak dla zapewnienia trwałego rozwoju niezbędne jest dalsze doskonalenie systemu finansowania samorządów oraz wypracowanie kompleksowych rozwiązań dla ochrony zdrowia. To wyzwanie, które dotyczy nie tylko Powiatu Kędzierzyńsko-Kozielskiego, ale całego województwa opolskiego i wielu samorządów w Polsce.